Nâng cấp lớn về tốc độ

Về mặt lý thuyết, PCIe 5.0 cho ra băng thông gấp đôi so với PCIe 4.0, từ 16 GT/s lên 32 GT/s. Điều này mở ra tiềm năng cho tốc độ truyền dữ liệu cực lớn, trên lý thuyết có thể đạt tới gần 16 GB/s trên khe M.2 x4. Các SSD PCIe 5.0 đầu tiên ra mắt vào năm 2023, đã sở hữu tốc độ đến 10.000 - 12.000 MB/s, rất ấn tượng nhưng vẫn chưa khai thác hết tiềm năng của PCIe 5.0. Thế hệ thứ hai, được nâng cấp thêm các bộ điều khiển mới và chip nhớ NAND tiên tiến hơn, đã chính thức vượt qua tốc độ 14.000 MB/s, tạo ra một khoảng cách hiệu năng so với người anh em tiên phong.

Các SSD đáng để ý cho thế hệ thứ hai này bao gồm:

• WD Black SN8100: Đạt tốc độ đọc và ghi tuần tự lên đến 14.000 MB/s.
• Samsung 9100 PRO: Tốc độ đọc/ghi tuần tự lên đến 14.800/13.400 MB/s, nhanh gần gấp đôi so với 990 PRO PCIe 4.0.
• Kingston FURY Renegade G5: Tốc độ đọc tối đa 14.800 MB/giây và ghi 14.000 MB/giây.
• Lexar NM990: Công bố tốc độ 14.000 MB/s, có dung lượng từ 1TB đến 4TB.

Dưới đây là bảng so sánh một vài mẫu SSD PCIe 5.0 gen 2 cho các bạn tìm hiểu

Vấn đề nan giải - Nhiệt độ

Tốc độ càng cao, năng lượng tiêu thụ càng lớn, và lượng nhiệt tỏa ra càng nhiều là điều tất yếu. Đây chính là điểm yếu lớn nhất của SSD PCIe 5.0. Bộ điều khiển và các chip nhớ NAND trên các ổ cứng này hoạt động ở tần suất cực cao, sinh ra một lượng nhiệt khổng lồ mà nếu không được kiểm soát sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng.

• Thermal Throttling: Khi nhiệt độ vượt ngưỡng an toàn khoảng 75-85°C, bộ điều khiển sẽ tự động giảm tốc độ hoạt động để hạ nhiệt, bảo vệ linh kiện. Trong các thử nghiệm tải nặng, một số ổ SSD PCIe 5.0 không có tản nhiệt đủ tốt đã bị giảm tốc độ một cách thảm hại, thậm chí còn chậm hơn cả ổ cứng cơ HDD truyền thống.
• Ảnh hưởng đến độ bền và dữ liệu: Chip nhớ flash NAND rất nhạy cảm với nhiệt độ cao. Hoạt động liên tục ở nhiệt độ cao có thể làm giảm tuổi thọ của chip nhớ và tiềm ẩn nguy cơ mất dữ liệu.

Để đối phó với vấn đề này, các nhà sản xuất đã phải áp dụng những giải pháp tản nhiệt chưa từng thấy trên SSD tiêu dùng:

• Tản nhiệt thụ động khổng lồ: Hầu hết các SSD PCIe 5.0 đều đi kèm với những khối tản nhiệt bằng kim loại rất lớn, dày và có nhiều lá tản nhiệt để tăng diện tích tiếp xúc với không khí.

• Tản nhiệt chủ động: Một số nhà sản xuất thậm chí còn tích hợp cả quạt làm mát nhỏ trực tiếp lên bộ tản nhiệt của SSD. Phison, một trong những nhà sản xuất bộ điều khiển hàng đầu, đã tuyên bố rằng tản nhiệt là điều kiện bắt buộc đối với SSD PCIe 5.0 và thậm chí đề xuất việc làm mát chủ động bằng quạt.

Khả năng vận hành ổn định của một ổ SSD PCIe 5.0 giờ đây phụ thuộc rất nhiều vào giải pháp tản nhiệt đi kèm và luồng không khí bên trong thùng máy.

Ai thực sự cần những điều này?

Với những con số tốc độ ấn tượng, câu hỏi đặt ra là ai sẽ là người hưởng lợi nhiều nhất từ sự nâng cấp này?

• Content Creators, Data Scientists: Đây là nhóm đối tượng được hưởng lợi lớn nhất. Các công việc như chỉnh sửa video 8K/12K, làm việc với các mô hình 3D phức tạp, hay xử lý các tập dữ liệu khổng lồ trong lĩnh vực AI và học máy đều liên quan đến việc di chuyển và truy xuất các tệp tin dung lượng cực lớn. Với những tác vụ này, tốc độ của SSD PCIe 5.0 giúp loại bỏ hoàn toàn các vấn đề về lưu trữ, giảm đáng kể thời gian chờ đợi và tăng năng suất làm việc.
• Game thủ: Trái với kỳ vọng, lợi ích cho game thủ lại không đáng kể. Các bài kiểm tra cho thấy thời gian tải game trên SSD PCIe 5.0 không nhanh hơn nhiều so với các ổ SSD PCIe 4.0 cao cấp. Hầu hết các game hiện tại chưa được thiết kế để tận dụng hết băng thông khổng lồ này. Công nghệ DirectStorage của Microsoft hứa hẹn sẽ thay đổi điều này trong tương lai, nhưng ở thời điểm hiện tại, việc đầu tư vào SSD PCIe 5.0 chỉ để chơi game là không hiệu quả về mặt chi phí.
• Người dùng phổ thông: Đối với các tác vụ hàng ngày như duyệt web, làm việc văn phòng, hay giải trí đa phương tiện, tốc độ của SSD PCIe 5.0 là hoàn toàn dư thừa. Người dùng sẽ khó có thể nhận thấy sự khác biệt so với một ổ SSD PCIe 4.0 chất lượng tốt.

Các vấn đề khác và tương lai

Bên cạnh vấn đề nhiệt độ, có hai rào cản chính khiến SSD PCIe 5.0 chưa thể phổ biến:

• Giá thành cao: SSD PCIe 5.0 có giá cao hơn đáng kể so với các SSD PCIe 4.0 có cùng dung lượng, vốn đã rất nhanh và đáp ứng đủ nhu cầu của đại đa số người dùng.
• Yêu cầu phần cứng: Để sử dụng được SSD PCIe 5.0, người dùng cần có PC hiện đại với CPU Intel thế hệ 12 trở lên hoặc CPU AMD Ryzen 7000 series trở lên và bo mạch chủ chipset Z690 / Z790 / Z890 của Intel, X670 / X870 / B650 của AMD. Điều này đồng nghĩa với những người muốn sở hữu SSD 5.0 sẽ cần một khoản đầu tư không nhỏ.

Kết luận

SSD PCIe 5.0 thế hệ thứ hai là thành quả cho sự tiến bộ không ngừng của công nghệ lưu trữ, mang lại tốc độ mạnh mẽ mà chỉ vài năm trước đây còn là điều không tưởng. Tốc độ vượt 14.000 MB/s đã mở ra những khả năng mới cho các chuyên gia làm việc với dữ liệu cực lớn, nơi mỗi giây tiết kiệm được đều có giá trị.

Tuy nhiên, công nghệ này vẫn còn ở giai đoạn đầu của sự phát triển. Vấn đề nhiệt độ là sự thách thức lớn, đòi hỏi các giải pháp tản nhiệt phức tạp và tốn kém. Đối với phần lớn người dùng, bao gồm cả cộng đồng game thủ, lợi ích mà SSD 5.0 mang lại chưa tương xứng với chi phí đầu tư và những rắc rối tiềm tàng.

Ở thời điểm hiện tại, SSD PCIe 5.0 thế hệ thứ hai vẫn là một sản phẩm dành riêng cho người dùng chuyên nghiệp hoặc doanh nghiệp. Đối với những người còn lại, ổ SSD PCIe 4.0 NVMe cao cấp vẫn là sự lựa chọn cân bằng, hợp lý và hiệu quả hơn về mặt chi phí. Cuộc đua tốc độ sẽ còn tiếp diễn, nhưng có lẽ chúng ta sẽ cần đợi thêm những phát triển hơn nữa để có thể tận dụng triệt để sức mạnh của các chiếc SSD thế hệ mới này.

Nếu bạn có nhu cầu thay hoặc cảm nhận tốc độ của các mẫu SSD mới, hãy ghé ngay Sicomp hoặc tham khảo qua các mẫu SSD mà Sicomp đang kinh doanh: [ CÁC MẪU SSD MỚI NHẤT ]